ordu-logo
Son Dakika
21 Nisan 2018 Cumartesi

11 Ocak 2018 Perşembe, 08:40
YAVUZ KALYONCU
YAVUZ KALYONCU yavuzkalyoncu@hotmail.com Tüm Yazılar

Millet Düzü neydi, ne oldu?

Ordunun Şehrengizleri

      

29 Ekim’den bu güne sosyal medya aracılığıyla 200’den fazla fotoğraf paylaştım. Ordu tarihine ışık tutan fotoğraflara bakınca görünenler: Ordu’nun kuruluşunda büyüklerimizin bugünleri düşünerek özellikle bıraktıkları mahalle aralarındaki bol miktarda yeşil alanlar, ataerkil aile yapısının devamı için, üç kuşağın birlikte yaşadıkları tarihi evler. Birde en önemlisi tamamen vatandaş düşünülerek bırakılan nefes alan tarihi meydan; Millet Düzü. Daha önce canlandırmalarla Ali Öztürk’ ün de kaleme aldığı bu tarihi yer Ordu’nun olmazsa olmazıymış.

Millet Düzü’nde yapılan etkinlikler saymakla bitmeyecek kadar çok. Şehrin tam ortasında gün içinde herkesin uğradığı, her türlü etkinliğin gününe göre yapıldığı bir meydan. Buluşma noktası. Gelinlik kızların, delikanlıların kendilerini gösterttiği, şehrin ileri gelenlerinin fötr şapkalarıyla ellerinde bastonlarıyla kahvehanelerinin önünde kahvelerini içerek etrafı temaşa ettiği, esnafın reklamını yaptığı, devlet erkânının da biz buradayız mesajı verdiği gerçek bir demokrasi meydanı Millet Düzü.

Her gün için farklı etkinlik yapılan Millet düzünde Çarşamba günleri köylerden gelen üreticiler ürünlerini satmak için Pazar kurar, şehirde yaşayanlarda ihtiyaçlarını karşılamak için pazarı doldururlardı. O yıllarda köylerde her türlü tarım yapılıyor, sebze, meyve, bakliyat ve hayvansal ürünler; süt, yoğurt, yumurta, peynir, canlı horoz ve tavuklar yetiştirilip; Millet düzünde kurulan pazarda satılıyordu.

Cumhuriyetin ilanından sonra kutlanmaya başlanan birlik ve beraberliğimizin teminatı olan milli bayramlarımızda hep bu meydanda yapılmaya başlandı. 19 Mayıs Atatürk Anma Gençlik ve Spor Bayramı, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, Cumhuriyet Bayramımız; halkın yoğun ilgisi ve coşkusu ile hep orada kutlanır oldu. İlin yöneticileri de kürsülerden halka hitap etmeye ilk Millet Düzü’nde başladı.

Atatürk’ün gençliğe armağan ettiği 19 Mayıs Bayramı’nda liseli genç kız ve delikanlılarımız hareketlerini engellemeyecek serbestliği sağlayan kıyafetleriyle sportif ve birlik beraberlik içinde yapmış oldukları ritmik hareketlerle izleyen vatandaşlara görsel bir şölen sunuyorlardı.

Millet Düzü’nün toprak zemini üzerinde gençlerimiz şekilden şekle girerek mesajlar verirken sahanın ortasında ay yıldızlı bayrağımızı yaptıklarında seyircilerden dakikalarca alkış alıyorlardı.

 

İlk kez çelenk sunma töreni de millet düzünde yapılmaya başlandı. Bu günkü hükümet binası tarafındaki üst taraf protokolün oturduğu, seyircilerin tribün olarak kullandığı kısımdı. Çelenkler orada yerleştirilirdi.

Merasimlerde pankart açılması, bando grupları oluşturulması, Avrupa’nın etkisinde melon şapkalı idareciler, önlerinde okulların arması olan şapkalarla öğrenci grupları ilk kez merasim geçişlerini bu meydanda gerçekleştirdiler.

Okul İdarecileri ve temsili bando grupları flama ve bayraklarıyla.

Sair günlerde halkın ilgisini çeken ayı oynatıcılarının da içinde olduğu gösteri çadırları bu meydanda kurulurdu.

Saçları uzun, belden altı suyun içinde balık şeklinde kuyruğu olan denizkızının teşhir edildiği çadırlar, cambaz gösterileri, sırık üzerinde yürüyen, eğildiklerinde damalı, puantiyeli pantolonlarının arkalarında ışık yanan cambazlar, zincir kıran iri gövdeli kıllı adamlar, atlıkarıncalar, yuvarlak tahta perdeli dekorlardan oluşturdukları merdivenle üzerine çıkılan prefabrik platform içinde yerçekimine meydan okuyarak duvarda yanlamasına son sürat dönen Motor bisikletli adamlar, dönen salıncaklarında olduğu lunaparklar da bu meydanda kurulurdu.

Millet Düzü doğal afetlerde de cankurtaran olmuştu. Depremin ne zaman nasıl geleceği belli olmaz 1939 Erzincan depreminde Ordu’da 7 şiddetinde sallanmış, 400’den fazla insanımız ölmüştü. Artçı depremlerle birlikte vatandaş evlerinden çıkarak Kızılay’ın dağıttığı çadırları Millet Düzü’ne kurup günlerce burada kalmışlardı.

Her toplumsal faaliyet Millet Düzü’nün toprak zemininde yapılıyordu. Bunlardan en önemlilerinden biriside Futbol maçlarıydı. Bütün dünya ülkelerinde olduğu gibi o yılların en çok sevilen oyunu olan futbol. Ordu’da çok seviliyordu, mahalle aralarında gençler kendi aralarında takımlar kurarak maçlar yaptıkları gibi büyük abilerde; Spor Kulüpleri kurmuş yüzlerce kadınlı erkekli seyircinin izlediği çok çekişmeli maçları millet düzünde yapmaya başlamışlardı.

Hükümet tarafında meyilli bir yükseklikteki bu tepecik kadınların yer aldığı tribün gibiydi. Her takımın fanatik taraftarları oluşmuştu. Sahada oynayanlar kendi çocuklarıydı. Kimileri oğlu, kiminin komşusu, yeğeni, abisi, kardeşi, amcası, dayısı, eniştesi, kocası, damadı veya sevgilisiydi. Ordu’da Millet Düzü’nde futbol izlemek en büyük eğlenceydi.

Bazen de yağlı güreşler yapılırdı.

Millet Düzü korkunç olaylara da ev sahipliği yaptı. İdam cezasının yürürlükte olduğu yıllarda, ibreti âlem için halkın gözü önünde onlarca idama da şahit oldu. Ordu halkı, Millet Düzü’nde.

Gel zaman, git zaman yeni stadyum yapıldı. Millet Düzü önce Çarşamba günü kadınlar pazarı olarak kullanıldı. Yenisinin inşaatı devam ederken yine bando ekiplerine, bayramlara, lunaparklara ev sahipliği yaptı.

 

 

 

 

Siyasi parti mitingleri için Millet Düzü biçilmiş kaftandı. İlk kez yalanları Ordu halkı siyasilerden Millet Düzü’nde duydu. Osman Bölükbaşı; “Ey benim bel bağlamaktan beli bükülen milletim” sözünü bu meydanda söyledi.

Derken oy için bir belediye başkanı, burasının kenarına iş yerleri yaptırdı. Sattı, sözüm ona belediyeye icar geliri kazandırdı. Bir belediye başkanı geldi. Esnaflara peşkeş çekti önce prefabrik çadırdan bozma, sonra betonlaştırıp bugünkü haline getirdi. Köylü kadınlarımız, yıkılan Tahıl Pazarı’ndan kovulmuşlardı, buradan da kovuldular.

Sonra basın, çevre, oy telaşı güç bela bu günkü 200 metre kare alana Çarşamba günü için bir yer bırakıldı. Millet Düzü’nün şu anki yerinde bulunan Kapalı Çarşının son halinin fotoğraflarını, içinde alın teri ile çalışıp ekmek parası kazanmaya çalışan, ticaret yapan esnafı rencide etmemek için yayınlamıyorum.

Şimdi Ordu şehir merkezinde kalan 66 dönüm spor alanı olarak şartlı bağış olan STADYUM ayni akıbet ile karşı karşıya. Tarih tekerrürden ibarettir. ‘’Hatalar tekrar edilmeseydi tarih tekerrür etmezdi.’’ Der tarihçiler. Merakla Bekliyoruz.

Dilerim Ordu geçmişi iyi tahlil edilir ve tarih tekerrür etmez.

Büyükşehire büyük yeşil alan yakışır.

2 Yorum

  1. Ali Öztürk

    11 Ocak 2018 at 09:19

    Geçmişte kentimizin sosyal, sportif ve siyasi etkinlerinin alanı olan Millet Düzünü nostaljik fotoğraflarla genç kuşaklara en güzel biçimde tanıtan bu yazınız için öncelikle sizi kutlarım. Umarım, ilgililer bu yazınızı, kentte içinde yapacakları yeni düzenlemelerde dikkate alırlar.

  2. Ali Öztürk

    11 Ocak 2018 at 09:36

    Geçmişte kentimizin sosyal, sportif ve siyasi etkinlerinin alanı olan Millet Düzünü nostaljik fotoğraflarla genç kuşaklara en güzel biçimde tanıtan bu yazınız için öncelikle sizi kutlarım. Umarım, ilgililer bu yazınızı, kent içinde yapacakları yeni düzenlemelerde dikkate alırlar.

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz
istanbul escort gebze escort porno seyret