ordu-logo
Son Dakika
20 Ocak 2018 Cumartesi

06 Ocak 2018 Cumartesi, 11:18
Betül Doğan
Betül Doğan betuldx@gmail.com Tüm Yazılar

Sosyal medyadan kişisel profiller çıkarmak

Alex Garland’ın yazıp yönettiği, 2014 yapımı Ex Machina filmini izlediğimde, ilk düşündüğüm sorular: Facebook nasıl bu kadar güçlü? İnsanlar neden bu kadar çok “içi-dışı” bir hale geldiler? Filmde yazılımcı rolündeki Caleb şöyle diyor: “Her cep telefonunda, mikrofon, kamera ve veri iletmek için bir yöntem var. Ben de dünyadaki bütün mikrofon ve kameraları etkinleştirdim.” Bu sayede, uzun süredir üzerinde çalıştığı yapay zekayı oldukça ileri düzeye çıkartıp, insan zekasına neredeyse eş hatta daha üstün bir hale getirmek için, gerçek dünyaya ait verileri toplayabiliyor. Bir düşünelim… Caleb’in yöntemine gerek kalmadan, Facebook ya da farklı sosyal medya kullanıcıları, her türlü bilgiyi çekinmeden ve kendi rızasıyla paylaşır hale geldi. Bugün Köfteci bilmem kimin yerinde, şu saatte eşimle yemek yerken ben. Şu ve bu tarihte, Prag’dayken ben ve o… Hatta kameralardan bihaber objektife yakalanan diğerleri… Düğünümüz yeni oldu, ama birçok geziyoruz, yine şehir dışındayız… Fotoğraflar, içinde önemli bilgiler gizli mesajlar, net olarak yerini bildiren videolar ve saatiyle, dakikasıyla yer işaretlemeleri… İlk akla geldiğinde, ikinci kez düşünmeden paylaşım yapılıyor. Sonra haber başlıklarını okuyup şaşırmamak elde değil: Yeni evlenen çiftin evine, hırsız girdi. Restoranda kendini işaretleyen ünlü sanatçıya, kimliği tespit edilemeyen kişiler tarafından saldırı. Ve daha niceleri…
Bu bilgilerin toplandığı bir havuz düşünün. Kişilerin zayıf yönleri, en çok nerelerde ve hangi zaman aralıklarında takıldıkları, çekinmeden paylaştıkları aile sırları ve ima edilen gizli meseleler, hepsi birer delil ve bilgi niteliğinde. Bir gün arama motorunda, doğa fotoğrafçılığı ile ilgili küçük bir araştırma yapıyorsunuz. Ertesi gün, Facebook’ta gezinirken, doğa ve fotoğrafçılıkla ilgili reklamlar beliriyor. Sistem çok basit: Kişisel profili çıkart, sonra o kişiye özel seçenekler sun. (Sadece bu kişi profiline göre sonuçların karşımızda belirmesinin, bunun dışında bizimle alakalı olmayan, ilgilenmeyeceğimiz sonuçların sonlara itilmesinin doğurabileceği sonuçlar hakkında beyin fırtınası yapmak isteyenler için: Eli Pariser’in Çevrimiçi Filtre Baloncuklarına dikkat edin” şeklinde tercüme edebileceğimiz, 9 dakikanın birazcık üstündeki bilgilendirici TED konuşması). Gerçekten düşündürücü! Ex Machina’dan fazlasıyla etkilenip, ben de bilim-kurguya mı kaçıyorum diye bir kendimi yokluyorum. Ama hayır! Sosyal medyanın gücü, insanları ‘etiketleme’ mekanizmaları, art niyetli şirketler ve kişiler, tüm bu fikirler beni rahatsız etmeye devam ediyor. Bu yazıyı neden yazıyorum peki? Sosyal medyada paylaşımı bırakın, hayatınıza bakın gibi düpedüz bir mesaj verme niyetim de yok, tabii. Aslında dikkat çekmek istediğim nokta, akıllı telefonları akıllıca kullanamayıp ne kadar hassas bir duruma düştüğümüz ve aktif bir kullanıcı olmadan bile mağdur olabileceğimiz gerçeği! Komplo teorileri ile canları sıkmak değil amacım. “Acaba” dedirterek, akıllara soru işareti düşürerek bir kez daha düşündürmek istedim okuyan kişileri. İnternet aracılığıyla gönderdiğiniz, sosyal medyada paylaşıp sildiğiniz fotoğraflar, eşinize mesaj olarak yazdığınız kredi kartı bilgileriniz, bir zaman sonra yok mu oluyor? Acaba internet denilen dipsiz kuyuda, karanlığa karışıp oralarda bir yerlerde ortaya çıkarılmayı mı bekliyor? Düşüncelerim böyle gizemli sorular etrafında dönüp dururken soru işaretlerini azaltacak cevaplara ulaşamıyorum. Peki ya siz?

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz seyseller.com.tr balituru.com.tr mauritiusturu.com